Intestazionehome | mappa | cerca | credits | mail

le miracole de roma

 

In questa pagina:

Mariano Armellini, Il Catalogo di Torino

Il Catalogo di Torino delle chiese di Roma


titolo
Il sito di Roma Medioevale

A cura di
Fabrizio Alessio Angeli
Elisabetta Berti

© 2001-2012 Roma (I)
Associazione SestoAcuto
Tutti i diritti riservati

Salvo diversa indicazione,
tutti i testi e le fotografie
sono dei curatori.

Questa pagina è stata aggiornata il 09.09.2007

Mariano Armellini, Il Catalogo di Torino (sec. XIV), estratto da: Mariano Armellini, Le chiese di Roma dalle loro origini al secolo XVI, Roma 1887, pp. 49-51

Nella Biblioteca della Università di Torino v’ha una miscellanea del secolo XIV, la quale portava già il numero d’ordine 749 D. III. che oggi è stato cambiato in E. V. 17. Questa miscellanea contiene opuscoli e trattati ascetici di varie mani, legati insieme che formano in tutto 93 fogli. Al principio però v’è un quinterno di 16 fogli di scrittura larghissima ove sono registrate tutte le chiese, le cappelle ed i monasteri della città di Roma. Questa compilazione appartiene certamente al secolo XIV non innoltrato. Ciò risulta evidentemente dalla forma dei caratteri coi quali il catalogo è scritto. Il mio amico e collega il signor E. Stevenson giuniore crede che questa compilazione sia stata però fatta sopra documenti officiali cioè di Curia preesistenti, ed in parte aggiornati in parte omessi dal compilatore il quale avverte che le sue affermazioni possono perciò non essere più conformi al vero. Il Catalogo torinese però non sembra l’originale di chi redasse l'elenco, ma sembra copia di amanuense poco perito, poiché nello scritto v’hanno molti errori. Una seconda mano di poco però posteriore alla forma aggiunse o nel testo o in margine al codice molte correzioni.
Ora per dare qui un cenno sul valore di questo prezioso documento romano piacemi di notare che impropriatamente gli conviene il nome di semplice elenco di chiese. Esso è una vera statistica del clero secolare e regolare di tutte le città. In questa specie di censimento ecclesiastico di Roma è infatti esattamente notato il numero dei preti e dei chierici addetti a ciascuna chiesa o cappella, quello dei monaci e delle monache rinchiuse nei monasteri, e persino quello delle persone servitores addette agli ospedali, i quali pare sono tutti recensiti. V’ha ricordata pure una serie di addetti a talune cappelle col nome inaudito di garabaitae, nome del quale confesso ignorare affatto il significato. Forse si deve ad una classe di mansionari ed eremiti di alcuni santuari mezzo deserti – ipotesi sulla quale non insisto punto e che propongo come una congettura qualunque.
Il Catalogo delle chiese è poi distribuito in tre partite, e l'estensore del documento esplicitamente dichiara che questa partizione è in ordine alla Fraternitas Romana, e come egli scrive, secundum Rectores et Fraternitates Urbis. Dopo le cose che ho raccolto intorno a quella celeberrima associazione è facile l'intendere ora la ragione di questa triplice partita. Tre chiese davano il nome all’epoca dell’anonimo compilatore del censimento a ciascuna partita, poiché la prima dicevasi Duodecim Apostolorum, la seconda Sanctorum Cosme et Damiani, la terza Sancti Thome, la quale ultima vedemmo essere considerata come chiesa caput Romanae Fraternitatis. Apprendiamo pure dal nostro codice taurinense che ciascun gruppo dei quattro rettori avea due officiali subalterni chiamati nuntii, e che l'amanuense scorrettamente appella nuczuli, addetti alla Fraternitas in quel modo forse e per quello scopo con cui sono addetti gli odierni mandatari alle nostre confraternite.
Il Papencordt e poi l’Urlics pubblicarono questo Catalogo ma l'uno e l'altro dei detti autori lo dettero incompletamente, ed il secondo riboccante di scorrezioni di guisa che nella pubblicazione dell’Urlics invece di fraternitates, leggiamo paternitates, e pochi nomi di chiese sono rettamente trascritti: basti l'esempio di quelli dei ss. Abdon e Sennen che nel Catalogo suddetto si trasformano in Adonensis et Geonensis. Tutto ciò io osservo non per muoverne rimprovero all’Urlics, ma solo per dimostrare la necessità, di una pubblicazione corretta, la quale possa riuscire di qualche giovamento agli studiosi della storia di Roma nel Medio Evo. Egli è perciò che mi accingo a pubblicar di nuovo questa statistica, la quale può considerarsi in certa guisa inedita. E qui sento il dovere di rendere pubbliche grazie al sullodato signor Stevenson, alla cui cortesia debbo il testo esatto del codice che dal ch. amico fu dal documento originale coscenziosamente trascritto e collazionato. Da un attento esame, del quale raccoglie lo Stevenson che il Catalogo taurinense non è completo, poichè alla fine dell’ultimo foglio cominciava un altro catalogo di edifizi, di persone o d’altro che non possiamo indovinare: infatti, compito l'elenco delle chiese il compilatore scrisse Iste sunt.... Ciò mi fa sospettare che quel lavoro contenesse un vero censo della città di Roma dei secoli XIII e XIV, ed in qualche modo si riferisse alla celeberrima Descriptio Urbis composta tra il 1344 e il 1347 e che il De Rossi aitribuisce al famoso tribuno Cola di Rienzo. Dalle parole poi colle quali l'anonimo conchiude il suo lavoro si dimostra quanto deplorevoli fossero le condizioni materiali ed edilizie della città manomessa dalle fazioni ed abbandonata dal papa. Ivi si dice che molte chiese sunt funditus destructe, et multe alie (sic) in parietibus, tectis, hostiis et aliis rebus necessariia ad cultum divinum defecerunt et deficiunt tota die, pro malitia servientium, quarum reparatione infinitus thesaurus non sufficiet ad reparandum ut prius fuerunt. L’estensore del Catalogo ad alcune chiese, ospedali e monasteri appose ora una M, ora una P, ora ambedue, le lettere volendo con questo indicare qualche cosa in ordine a quei luoghi che io non valgo a decifrare.



Il Catalogo di Torino delle chiese di Roma (sec. XIV)

Ms. Torino, Biblioteca dell'Università, cod. E. V. 17, cc. 1r-16v
Ed. M. ARMELLINI, Le chiese di Roma dalle loro origini al secolo XVI, Roma 1887, pp. 51-69.

N.B. La numerazione progressiva in cifre arabe è dei curatori


In Urbe sunt Tredecim Regiones.
Que corrupto et vulgari vocabulo dicuntur Rioni.
Quarum Prima est Regio Montium et Biberate.
Secunda. Regio Trivio et Vielate.
Tertia. Regio Columpne et sancte Marie in Aquiro.
Quarta. Regio Posterule et sancti Laurentii in Lucina.
Quinta. Regio Pontis et Stortichiarioram.
Sexta. Regio sancti Eustachii et vinee Tedemarii.
Septima. Regio Arenule ot Chacabariorum.
Octava. Regio Parionis et sancti Laurentii in Damaso.
Nona. Regio Pinee et sancti Marci.
Decima. Regio sancti Angeli in Foro Piscium.
Undecima. Regio Ripe et Marmorate.
Duodecima. Regio Campitelli in sancti Adriani.
Tertiodecima. Regio Transtiberim.

Secundum Rectores et Fraternitatem Urbis omnes ecclesie dicte Civitatis dividuntur in tres partes quarum prima dicitur Duodecim Apostolorum, secunda Sanctorum Cosme et Damiani tertia Sancti Thome et qualibet istarum partium habet quatuor Rectores et duos Nuczulos.


In ea parte que dicitur Sanctorum Duodecim Apostolorum sunt ecclesie et monasteria infrascripta, videlicet:
1. Ipsa ecclesia Sanctorum duodecim Apostolorum est tituli presbiteri Cardinalis habet VIII Canonicos.
2. Monasterium sancti Andree de Biberatica habet XV Moniales.
3. P. Ecclesia sancti Laurentii de Biberatica habet sacerdotem.
4. Ecclesia sancti Nicolai de Columpna habet sacerdotem et clericam.
5. Ecclesia sancti Laurentii de Ascesa habet sacerdotem et clericum.
6. P. Monasterium sancti Urbani, habet XVIII Moniales.
7. P. Ecclesia sancte Marie Campi Carlei habet sacerdotem et clericum.
8. Ecclesia sancte Pacere de Militiis que est Capella pp. Habet IIII Clericos.
9. Ecclesia sancti Salvatoris de Militiis habet sacerdotem et clericum.
10. Ecclesia sancti Salvatoris de Divitiis habet sacerdotem et clericum.
11. P. Ecclesia sancte Marie Varionapolis habet sacerdotem et clericum.
12. Ecclesia sancti Silvestri de Archione habet sacerdotem et clericum.
13. Ecclesia sancti Salvatoris de Cornutis habet sacerdotem et clericum.
14. P. Ecclesia sancti Stephani de Caballis habet sacerdotem et clericum.
15. P. Ecclesia sancti Nicolai de Olivetis habet I sacerdotem.
16. P. Ecclesia sancti Andree da Caballis habet sacerdotem et clericum.
17. P. Ecclesia sancti Nicolai de Olivetis habet I sacerdotem.
18. P. Ecclesia sancti Andree da Caballis habet sacerdotem et clericum.
19. Ecclesia sancte Agathe de Caballis diaconia Card. habet IIII Canonicos.
20. Ecclesia sancte Mariae Magdalene habet I sacerdotem.
21. Ecclesia sancti Ciriaci in Termis titulus pbri. Card. habet fratres IIII Ordinis Cartusien.
22. M. P. Ecclesia sancte Marie de Porta habet I sacerdotem.
23. Monasterium sancte Agnetis extra muros habet XI Moniales.
24. Ecclesia sancte Constantie non habet servitorem et est infra ambitum dicti Monasterii.
25. Ecclesia sancte Susanne titulus pbri. Cardinalis habet sex clericos.
26. Ecclesia sancte Tatiane habet I sacerdotem.
27. Ecclesia sancte Saturnini de Trivio habet sacerdotem et clericum.
28. Ecclesia sancte Nicolai de Trivio habet sacerdotem et clericum.
29. P. Ecclesia sancti Ypoliti habet sacerdotem et clericum.
30. Ecclesia sancti Joannis de Ficotia habet I sacerdotem.
31. Ecclesia sancti Nicolai de Archionibus habet I sacerdotem et Clericum.
32. P. Ecclesia sancti Laurentii de Archionibus habet I sacerdotem.
33. P. Ecclesia sancti Stephani de Archionibus habet I sacer.
34. Ecclesia sancti Felicis in Pincis non habet servitorem.
35. Ecclesia sancti Saturnini extra Muros non habet servitorem.
36. Ecclesia sancti Hermetis extra Muros non habet servitorem.
37. Ecclesia sancti Andree infra Ortos habet sacerdotem et clericum.
38. Monasterium sancti Silvestri de Capite Ordinis sancte Clare habet XXXVI Moniales et II fratres.
39. Ecclesia santi Johannis infra ambitum dicti Monasterii non habet servitorem.
40. Ecclesia sancte Lucie de Confinio habet sacerdotem et clericum.
41. Ecclesia sancti Andrea de Columpna habet sacerdotem et duos clericos.
42. M. Ecclesia sancte Marie in Via habet tres clericos.
43. M. Ecclesia sancte Marie in Sinodochio habet sacerdotem et clericum.
44. Ecclesia sancti Anastasii da Trivio habet sacerdotem et clericum.
45. M. Ecclesia sancte Marie de Cannella habet I sacerdotem.
46. P. Ecclesia sancti Blasii de Curtis habet I sacerdotem.
47. Ecclesia sancti Ciriaci de Camiliano, est Monasterium habet XI Moniales.
48. P. Ecclesia sancti Salvatoris de Camiliano habet I sacerdotem.
49. Ecclesia sancti Nicolai Forbitoriis habet I sacerdotem.
50. Ecclesia santi Maguti, habet sacerdotem et clericum.
51. Ecclesia sancti Stephani de Trullo, habet sacerdotem et clericum.
52. Ecclesia sancti Andree de Urso habet I sacerdotem.
53. M. Ecclesia sancte Marie in Aquiro dyaconia Card. habet V clericos.
54. Ecclesia sancti Blasii de Monte habet I sacerdotem.
55. Ecclesia sancti Laurentii in Lucina titulus pbri Card., habet X clericos.
56. P. Ecclesia sancti Nicolai de Tufis habet III clericos.
57. P. Ecclesia sancti Thomae de Vincis non habet sacerdotem.
58. M. Ecclesia sancte Marie de Populo habet fratres Ordinis Heremitarum XII.
59. Ecclesia sancti Valentini extra Portam sive Muris non habet sacerdotem.
60. Ecclesia sancti Blasii de Penna destructa non habet sacerdotem.
61. Ecclesia sancti Georgii de Agnostu destructa non habet sacerdotem.
62. P. Ecclesia sancte Mariae habet III clericos.
63. P. Ecclesia sancti Martini de Posterula habet I sacerdotem.
64. P. Ecclesia sancti Stefani de Pila habet I sacerdotem.
65. Ecclesia sancte Lucie quatuor portarum habet V clericos.
66. Ecclesia sancti Andree de Marmorariis habet III clericos.
67. (P.) Monasterium sancte Marie in Campo Martis habet moniales XVII.
68. (P.) Ecclesia sancti Nicolai de Prefectis habet III clericos.
69. (P.) Hospitale sancte Susanne habet III servitores.
70. P. Hospitale sancti Silvestri de capite habet I servitorem.
71. P. Ecclesia sancti Laurentii de Pinea habet I sacerdotem.
72. M. Ecclesia sante Marie in via Lata diaconia cardinalis habet VI clericos.
73. Ecclesia sancti Marcelle titulus presbyteri cardinalis habet VIII clericos.
74. Parochia sancte Cecilie de Mutis habet sacerdotem et clericum.
75. Ecclesia sancti Triphi, que est capella papae, habet fratres Ordinis Heremitarum XXV.
76. P. Ecclesia sanctorum Cosme et Damiani de Monte Gravato habet I sacerdotem.
77. P. Ecclesia sancti Salvatoris de Cupellis habet V clericos
78. P. Ecclesia sancti Nicolai de petine habet I sacerdotem.
79. M. P. Monasterium sancte Marie de Cella habet Moniales VIII.
80. P. Hospitale sancti Jacobi de Termis habet V servitores.
81. Hospitale Sancti Salvatoris de Termis non habet servitorem.
82. P. Ecclesia s. Benedicti de Termis habet I sacerdotem.
83. P. Hospitale sante Marie Rotunde habet II servitores.
84. P. Ecclesia sancte Andree de Fordivoliis habet I sacerdotem.
85. Ecclesia sancti Martini de Mardonis habet I sacerdotem.
86. Ecclesia sancti Salvatoris de Rogeriis non habet servitorem.
87. Ecclesia sancti Apollinaris, que est capella papalis, habet VIII clericos.
88. P. Ecclesia sancti Blasii de Posterula habet I sacerdotem.
89. M. Ecclesia sancte Marie de Posterula habet I sacerdotem.
90. P. Ecclesia sancti Salvatoris Primicereis habet I sacerdotem.
91. P. Ecclesia sancti Symeonis habet sacerdotem et clericum.
92. P. Ecclesia sancti Silvestri de Palma habet I sacerdotem.
93. Ecclesia sancti Salvatoris de Lauro habet sacerdotem et clericum.
94. Ecclesia sancti Angeli de Castro sancti Angeli non habet servitorem.
95. Ecclesia sancti Thome de Castro predicto non habet servitorem.
96. M. Ecclesia sancte Marie in Traspadina, que est capella papae, habet V clericos.
97. Ecclesia sancti Jacobi de Porticu habet I sacerdotem.
98. Ecclesia sancti Laurenti de Piscibus habet sacerdotem et clericum.
99. Ecclesia sancti Martini de Porticu habet I sacerdotem.
100. Hospitale sancti Jacobi de Porticu habet III servitores.
101. P. Hospitale de Ungaris habet IV servitores.
102. M. Ecclesia sancte Marie de Vergariis habet I sacerdotem.
103. Ecclesia sancti Egidii habet I sacerdotem.
104. Ecclesia sancti Peregrini habet I sacerdotem.
105. Ecclesia sancte Marie Magdalene habet I sacerdotem.
106. Hospitale sancte Marie Magdalene non habet servitorem.
107. Ecclesia sancti Justini habet I sacerdotem.
108. P. Hospitale sancti Nicolai habet servitores V.
109. M. Ecclesia sancte Marie in Falcone non habet servitorem.
110. P. Hospitale sancti Petri habet II servitores.
111. P. Monasterium sancte Catherine habet moniales VIII.
112. Ecclesia sancti Vincentii, que est capella papae, habet III clericos.
113. Ecclesia sancti Ambrosi habet I sacerdotem.
114. Ecclesia sancti Andree in ecclesia sancti Petri habet I sacerdotem.
115. Ecclesia sancti Georgii in Monte Auro habet I sacerdotem.
116. Ecclesia sancti Stephani Majoris habet I sacerdotem.
117. Ecclesia sanctorum Johannis et Pauli habet I sacerdotem.
118. Ecclesia sancti Stephani de Agulia habet I sacerdotem.
119. P. Ecclesia sancti Gregorii de Palatio habet I sacerdotem
120. Ecclesia sancti Gregorii de Cortina habet I sacerdotem.
121. Ecclesia sancti Zenonis habet I sacerdotem.
122. Ecclesia sancti Salvatoris de Turrionis habet I sacerdotem.
123. P. Ecclesia sancti Michaelis, que est capella papae, habet III clericos.
124. P. Oratorium sancti Jacobi de Harmenis habet XII fratres [Nota quod isti Harmeni habent uxores et filios iuxta ritum suum].
125. M. Ecclesia sancte Marie in Palazolo habet I sacerdotem.
126. M. Ecclesia sancte Marie in Saxia que est hospitale sancti Spiritus habet fratres et familiares XXX.
127. Ecclesia sancti Celsi que est capella papae habet VIII clericos.
128. Ecclesia sancti Angeli habet I sacerdotem.
129. Ecclesia sancti Salvatoris de Impersis non habet servitorem.
130. M. Ecclesia sancte Marie de monte Johannis Ronzonis habet I sacerdotem.
131. P. Ecclesia sancti Thome de Parione habet I sacerdotem.
132. Ecclesia sancti Blasii de Cerclariis habet I sacerdotem.
133. P. Ecclesia sancti Andree de Aquarizariis habet sacerdotem et clericum.
134. Ecclesia sancti Nicolai de Agone habet sacerdotem et clericum.
135. Ecclesia sancte Agnetis de Agone habet I sacerdotem.
136. Ecclesia sancti Panthaleonis de Parione habet sacerdotem et clericum.
137. M. Ecclesia sancte Marie de Montarone habet I sacerdotem.
138. Ecclesia sancti Eustachii dyaconia cardinalis habet VIII clericos.
139. M. Ecclesia sancte Marie Rotunde, que est capella papae, habet VIII clericos.
140. M. Ecclesia sancte Marie in Minerva habet Fratres Predicatores I.
141. Ecclesia sanctorum Quadraginta de Calcarariis habet I sacerdotem.
142. Ecclesia sancti Johannis de Pinea habet I sacerdotem.
143. Ecclesia sancti Cosme de Pinea habet I sacerdotem.
144. Ecclesia sancti Stephani de Pinea habet III clericos.
145. Ecclesia sancti Anastasii de Pinea habet I sacerdotem.
146. Ecclesia sancti Nicolai de Monte habet I sacerdotem.
147. M. Ecclesia sancte Marie de Astara habet I sacerdotem.
148. Ecclesia sancti Andree de Paracera habet sacerdotem et clericum.
149. Ecclesia sancti Laurentii de Paracera habet I sacerdotem.
150. Ecclesia sancti Marci titulus presbyteri cardinalis habet X clericos.

In supradicta parte sunt VI tituli presbyterorum cardinalium et IV diaconorum; item VI Monasteria monialium; item IV Loca religiosorum. ; item VIII Capelle papales; item XI Hospitalia; item IX capelle collegiatae de Tribus, Quatuor et Quinque Canonicis; item CII capelle parrochiales de quibus XII non habent servitores quarum IV sunt totaliter destructe. Summa omnium supradictarum ecclesiarum CXLVIII.


In ea vero parte que dicitur Sanctorum Cosme et Damiani sunt ecclesie et monasteria infrascripta videlicet:
151. Ecclesia sancte Marie Majoris que est patriarchalis et habet XVII canonicos et XVIII benefitiatos et capellanos.
152. Hospitale sancti Andree in Assaio habet IV servitores.
153. P. Ecclesia sancti Adrianelli habet I sacerdotem.
154. P. Ecclesia sancti Viti in Macello dyaconia cardinalis habet II clericos.
155. Ecclesia sancti Eusebii titulus presbyteri cardinalis habet fratres ordinis sancti Petri de Morrone XXV.
156. Ecclesia sancti Luce habet I sacerdotem.
157. Ecclesia sancti Martini in Montibus titulus presbyteri cardinalis habet fratres XV Ordinis Carmelitarum.
158. P. Ecclesia sancte Lucie in Silice dyaconia cardinalis habet clericos V.
159. Ecclesia sancti Johannis in Crapullo habet I sacerdotem.
160. P. Monasterium sancte Eufemie habet sancti IV moniales.
161. P. Hospitale sancti Alberti habet IV servitores.
162. Ecclesia sancte Pudentiane titulus presbyteri cardinalis habet V clericos.
163. Ecclesia sancti Laurentii in Fontana habet fratres sancti Marci II.
164. P. Hospitale sancte Petronillae habet servitorem I sacerdotem.
165. Ecclesia sancti Sixti in Gallinariis non habet servitorem et est sine moris.
166. P. Monasterium sancti Laurenti in Panisperne habet moniales XVIII.
167. Ecclesia sancti Ypolite est destructa, non habet servitorem.
168. Ecclesia sancti Vitalis titulus presbyteri cardinalis sine muris habet IV clericos.
169. P. Ecclesia sancti Andree de Puteo Probe habet I sacerdotem.
170. M. Ecclesia de sancte Marie de Puteo Probe habet I sacerdotem.
171. Ecclesia sancti Sergii de Subura habet I sacerdotem.
172. Ecclesia sancti Andree de Subura habet I sacerdotem.
173. P. Ecclesia sancti Petri Marcellini de Subura habet I sacerdotem.
174. Ecclesia sancte Agathe de Subura habet VI clericos.
175. Ecclesia sancti Salvatoris de Subura habet I sacerdotem.
176. P. Ecclesia sancti Salvatoris Tribus Ymaginibus habet I sacerdotem.
177. M. Ecclesia sancte Marie in Monasterio est capella episcopatus tusculanensis, habet VI clericos.
178. Ecclesia sancti Petri ad Vincula titulus presbyteri cardinalis habet VIII clericos.
179. Ecclesia sancti Silvestri de Tauro non habet servitorem.
180. P. Ecclesia sanctorum Quadraginta habet sacerdotem et clericum.
181. P. Ecclesia sancte Marine ibidem habet I sacerdotem.
182. Ecclesia sancti Clementis titulus presbyteri cardinalis habet VI clericos.
183. P. Ecclesia sancti Pastoris habet I sacerdotem.
184. P. Ecclesia sancti Stephani in Caprafice habet I sacerdotem.
185. P. Ecclesia sancti Salvatoris de Insula habet I sacerdotem.
186. P. Ecclesia sancti Salvatoris de Rota habet I sacerdotem.
187. Ecclesia sancti Salvatoris de Arcu de Trasi habet I sacerdotem.
188. MP. Ecclesia sancte Marie de Metrio habet I sacerdotem.
189. MP. Ecclesia sanctorum Adon et Sennen habet I sacerdotem.
190. MP. Ecclesia sancte Marie de Ferariis habet I sacerdotem.
191. P. Ecclesia sancte Marie inter Duo habet I sacerdotem.
192. P. Ecclesia sancti Nicolai inter Duo habet I sacerdotem.
193. M. Ecclesia sancte Marie in Cambiatoribus habet sacerdotem et clericum.
194. M. Ecclesia sancte Marie Nove dyaconia cardinalis habet canonicos regulares V.
195. M. Ecclesia sancte Marie in Palaria non habet servitorem.
196. Ecclesia sanctorum Cosme et Damiani dyaconia cardinalis habet VIII clericos.
197. Ecclesia sancti Laurentii in Miranda habet IV clericos.
198. P. Ecclesia sancti Johannis in Campo habet I sacerdotem.
199. MP. ecclesia sancte Marie de Arcu Aureo habet I sacerdotem.
200. P. Ecclesia sancti Andree de Arcu Aureo habet I sacerdotem.
201. P. Ecclesia sancti Blasii de Ascesa habet I sacerdotem.
202. Ecclesia sancti Panthaleonis habet I sacerdotem.
203. Ecclesia sanctorum Quirici et Iulicte, que est capella papae, habet VI clericos.
204. Ecclesia sancti Basilii habet fratres hospitalis sancti Johannis II.
205. Hospitale ipsorum fratrum ibidem habet I servitorem.
206. MP. Ecclesia sancte Marie in Foro habet I sacerdotem.
207. Ecclesia sancti Adriani dyaconia cardinalis habet V clericos.
208. Ecclesia sancti Martini est capella episcopi ostiensis. habet IV clericos.
209. M. Ecclesia sancte Marie de Ara Celi habet Fratres Minores I.
210. MP. Ecclesia sancte Marie in Cannapara habet I sacerdotem.
211. M. Ecclesia sancte Marie de Inferno non habet servitorem.
212. Ecclesia sancti Theodori dyaconia cardinalis habet IV canonicos.
213. Ecclesia sancti Georgii ad Velum Aureum dyaconia cardinalis habet V canonicos.
214. MP. Monasterium sancte Marie in Petrochia habet moniales XV.
215. Hospitale sancti Jacobi Altipassus habet fratrem I.
216. Ecclesia sancti Laurentii de Palpitario habet I sacerdotem.
217. MP. Ecclesia sancte Marie in Curte Donne Micine habet sacerdotem et clericum.
218. Ecclesia sancti Martini de monte Tito habet sacerdotem et clericum.
219. M. Ecclesia sancte Marie de Fovea habet I sacerdotem.
220. Ecclesia sancte Cecilie de Fovea habet I sacerdotem.
221. P. Ecclesia sancti Salvatoris de Maximis habet III clericos.
222. P. Ecclesia sancti Laurentii de Mutys habet I sacerdotem.
223. Ecclesia sancte Marie in Porticu dyaconia cardinalis habet VI clericos.
224. Ecclesia sancte Catherine habet I sacerdotem.
225. Ecclesia sancti Laurentii de Mondezarie habet I sacerdotem.
226. M. Ecclesia sancte Marie in Tufella habet I sacerdotem.
227. Ecclesia sancti Nicolai in carcere Tulliano dyaconia cardinalis habet VI clericos.
228. Ecclesia sancte Cecilie Montisfarfe habet I sacerdotem.
229. Ecclesia sancti Gregorii de Ponte Judaeorum habet I sacerdotem.
230. Ecclesia sancti Bartholomei de Insula habet V clericos.
231. Ecclesia sancti Benedicti de Piscìola habet sacerdotem et clericum.
232. Ecclesia sancti Laurentii de Piscìola habet I sacerdotem.
233. Ecclesia sancte Cecilie in Transtiberim titulus presbyteri cardinalis habet X canonicos.
234. P. Hospitale ibidem habet I servitorem.
235. Ecclesia sancti Laurentii de Porta non habet servitorem.
236. Ecclesia sancti Panthaleonis non habet servitorem.
237. Ecclesia sanctorum Cyri et Johannis extra Portam non habet servitorem.
238. Ecclesia sancti Francisci habet Fratres Minores XV.
229. M. Ecclesia sancte Marie in Turre habet sacerdotem et clericum.
240. M. Ecclesia sancte Marie in Capella habet sacerdotem et clericum.
241. Ecclesia sancti Andree de Clavia habet I sacerdotem.
242. Ecclesia sancti Salvatoris de Pede Pontis est capella papae et habet sacerdotem et clericum.
243. M. Ecclesia sancte Marie Secundicerei habet sacerdotem et clericum.
244. Ecclesia sancte Marie de Gradellis habet sacerdotem et clericum.
245. Ecclesia sancti Gregorii de Gradellis habet I sacerdotem.
246. Ecclesia sancte Anastasie titulus presbyteri cardinalis habet VI clericos.
247. Ecclesia sancti Salvatoris de Ludo est sine tecto, non habet servitorem.
248. P. Ecclesia sancti Cesarii de Palatio Ordinis Saccitarum habet I sacerdotem.
249. M. Ecclesia sancte Marie de Manu habet I sacerdotem.
250. M. Ecclesia sancte Marie in Cosmedin diaconia cardinalis habet X clericos.
251. Ecclesia sancti Salvatoris de Molellis non habet clericum.
252. P. Ecclesia sancti Gregorii de Grecis habet sacerdotem et clericum.
253. Ecclesia sancti Stephani Rotundi habet I sacerdotem.
254. Ecclesia sancti Laurentii juxta flumen non habet servitorem.
255. Ecclesia sancti Anastasii de Marmorata habet I sacerdotem.
256. P, Ecclesia sancti Salvatoris de Marmorata habet I sacerdotem.
257. P. Ecclesia sancte Anne de Marmorata habet moniales IIII.
258. P. Ecclesia sancti Nicolai de Marmorata habet I sacerdotem.
259. M. Ecclesia sancte Marie de Episcopio est sine hostiis non habet servitorem.
260. Ecclesia sancti Geminiani non habet servitorem.
261. Ecclesia sancti Johannis in Orreu habet I Garrabaitum.
262. Ecclesia sancti Jacobi in Orreu non habet servitorem.
263. M. Ecclesia sancte Marie de Aventino non habet servitorem.
264. Monasterium sancti Alexii habet monachos V.
265. Ecclesia sancte Sabine titulus presbiteri cardinalis habet Fratres Predicatores XXX.
266. Ecclesia sancte Prisce titulus presbiteri cardinalis habet Monachos Nigros tres.
267. Ecclesia sancti Nicolai de Acqua Salvia non habet servitorem.
268. Ecclesia sancte Blasii de Porta non habet servitorem.
269. Ecclesia sancti Salvatori de Porta non habet servitorem.
270. P. Hospitale sancti Eupli habet XIX servitorem.
271. Monasterium sancte sancti Sabbe habet abbatem et monachos XVI.
272. Ecclesia sancte Balbine titulus presbiteri habet fratres sancti Guillelmi X.
273. Ecclesia sanctorum Nerei et Achillei titulus presbiteri cardinalis non habet servitorem.
274. Ecclesia sancti Caesarii in Turrim non habet servitorem.
275. Hospitale in Turrim habet Fratres Ordinis Cruciferorum IIII.
276. Ecclesia sancti Archangeli non habet servitorem.
277. Ecclesia sancti Johannis ante Portam Latinam habet Fratres Paupertatis XV.
278. Monasterium sancti Sixti habet moniales LXX et Fratres Predicatores XVI.
279. M. Ecclesia sancte Marie in Tempore est destructa, non habet servitorem.
280. Ecclesia sancte Lucie in Septemsoliis diaconia cardinalis habet II clericos sed nullus servit.
281. Ecclesia sancti Leonis habet V clericos sed nullus servit.
282. Monasterium sancti Gregorii in clavos Tauri habet abbatem et IIII monachos residentes.
283. Ecclesia sancte Trinitatis non habet servitorem.
284. Ecclesia sanctorum Johannis et Pauli titulus presbiteri cardinalis habet VIII canonicos.
285. Hospitale sancti Thome de Formis habet fratres IIII.
286. M. P. Ecclesia sancte Marie in Dompnica diaconia cardinalis habet II clericos.
287. P. Ecclesia sancti Stephani in Celio Monte titulus presbiteri cardinalis habet IIII clericos.
288. P. Monasterium sancti Herasmi habet moniales XVI.
289. M. Ecclesia sancte Marie de Cacchabellis non habet servitorem.
290. M. Ecclesia sancte Marie de Cacchabellis non habet servitorem.
291. Ecclesia sanctorum Quatuor Coronatorum titulus presbiteri cardinalis habet monachos Saxivivi V.
292. P. Hospitale ipsorum ibidem habet servitorem.
293. Ecclesia sancti Nicolai de Formis non habet servitorem.
294. Ecclesia sancti Sergii de Formis non habet servitorem.
295. Ecclesia sancti Antonii non habet servitorem.
296. P. Ecclesia sanctorum Petri et Marcellini titulus presbiteri cardinalis habet IIII clericos.
297. P. Hospitale sancti Mathei de Merulana habet priorem et Fratres Ordinis Cruciferorum VIII.
298. Ecclesia sancti Stephani de Schola Cantoris non habet servitorem. Est destructa.
299. Ecclesia sancti Bartholomei non habet sacerdotem.
300. Ecclesia sancti Danielis est destructa, non habet servitorem.
301. Ecclesia sancti Laurentii de Palatio vel Sancta Sanctorum habet V clericos.
302. Ecclesia sancti Johannis in Laterano est patriarchalis, que habuit priorem et canonicos regulares. Nunc habet archipresbiterum, et canonicos XVIII et suffraganeos XIV et acolitos II (et benefitiatos)
303. Ecclesia sancti Silvestri non habet servitores.
304. P. Hospitale sancti Nicolai de Hospitali habet I servitorem.
305. Ecclesia sancti Jacobi de Lacu non habet servitorem.
306. P. Hospitale sancte Catherine extra Portam habet I sacerdotem.
307. M. Ecclesia sancte Marie de Spatularia habet Garabaitos VI.
308. Ecclesia sancte Crucis in Jerusalem titulus presbiteri cardinalis habet VIII clericos.
309. P. Ecclesia sancte Barnabae de Porta habet I sacerdotem.
310. P. Monasterium sancte Viviane habet moniales XVIII.
311. Ecclesia sancti Laurentii extra muros habet abbatem et monachos residentes XIIII et est patriarchalis.
312. Ecclesia s. Viti in Campo non habet servitorem.
313. P. Ecclesia s. Tuliani habet Fratres Carmelitas IIII.
314. Monasterium santi Andreae de Fractis habet moniales XVIII.
315. M. Ecclesia sante Marie in Pariu habet I sacerdotem.
316. Monasterium sancti Sebastiani habet abbatem et monachos X.
317. Ecclesia sancti Urbani non habet servitorem.
318. Monasterium sancti Anastasii habet abbatem et monachos presentes XV.
319. Ecclesia sancti Pauli est Patriarchalis habet abbatem I, monachos XI, computatis qui sunt in astris.
320. Ecclesia sancte Marie de Castro sancti Pauli habet I servitorem.
321. Hospitale santi Mandali extra Portam habet II servitores.

In supra dicta secunda parte sunt quatuor patriarchales ecelesie; item Tituli presbiterorum cardinalium XII; de predictis ecclesiis presbiterorum ed diaconorum cardinalium novem reguntur per monachos et religiosus; item due capelle papales; item loca monachorum et religiosorum XX; item monasteria monalium VIII; item hospitalia XIII; item sex capelle collegiate de tribus quatuor, quinque et sex canonicis; item capelle parrochiales LXXXXII, inter quas suut VI totaliter destructe et XXX que non habent servitores. Summa predictarum ecclesiarum secunde partis CLXXVII.


In ea autem parte que dicitur Sancti Thome sunt ecclesie et monasteria infrascripta, videlicet:
322. Ecclesia sancti Petri Maioris que est patriarchalis et habet canonicos XXX, benefitiatos XXXIII et clericos chori XX.
323. Ecclesia sancti Ursi habet Monachos Nigros III.
324. Ecclesia sancti Panthaleonis iuxta Flumen habet I servitorem.
325. Ecclesia sancti Benedicti habet I servitorem.
326. P. Ecclesia santi Stephani de piscina habet I servitorem.
327. Monasterium sancti Blasii cle cantusecuto habet abbatem et monachus III.
328. P. Ecclesia sante Luciae iuxla flumen habet I servitorem.
329. M. Ecclesia sante Marie in Vallicella habet sacerdotem et clericum.
330. Ecclesia sancte Cecilie de Campo habet I sacerdotem.
331. P. Ecclesia sancti Johannis in Agina habet I sacerdotem.
332. P. Ecclesia sancti Nicolai de forca habet I sacerdotem.
333. P. Ecclesia sancti Austerii de campo Senensi habet I sacerdotem.
334. P. Ecclesia sancti Andree de Aganesi habet I sacerdotem.
335. M. P. Ecclesia sanctarum Marie et Catherine habet III clericos.
336. P. Ecclesia sancte Margarete habet I sacerdotem.
337. Ecclesia sancti Laurentii in Damaso titulus presbiteri cardinalis habet XIIII clericos.
338. P. Ecclesia sancti Salvatoris de Prefectis non habet sacerdotem.
339. P. Ecclesia santi Nicolai de Curte habet I sacerdotem.
340. Ecclesia sancti Thome de Yspanis hahet III clericos.
341. Ecclesia santi Andree de Unda habet I sacerdotem.
342. Ecclesia sancti Salvatoris de Unda habet I sacerdotem.
343. P. Ecclesia sancti Cesarii habet I sacerdotem.
344. Ecclesia sancti Benedicti de Arenula habet I sacerdotem.
345. Ecclesia sancti Salvatoris de Campo habet I sacerdotem.
346. Ecclesia sancti Pauli de Arenula habet I sacerdotem.
347. M. Ecclesia sancte Marie de Monticellis. que est capella papae, habet XIII clericos.
348. Ecclesia sancti Anastasii habet I sacerdotem.
349. Ecclesia sancti Bartholomaei habet I sacerdotem.
350. Ecclesia sancti Stephani de Arenula habet I sacerdotem.
351. M. Ecclesia sancte Marie de Cacchabariis habet sacerdotem et clericum.
352. Ecclesia sancti Salvatoris de Cacchabariis habet sacerdotem et clericum.
353. Ecclesia sancti Patermutii habet I sacerdotem.
354. Ecclesia sancti Thome habet I sacerdotem.
355. Ecclesia sancte Cecilie de Panthaleis habet I sacerdotem.
356. M. Ecclesia sante Marie a Flumine non habet servitorem.
357. P. Ecclesia santi Salvatoris de Baroncinis habet I sacerdotem.
358. M. Ecclesia sante Marie Dopne Rose habet primicerium et V canonicos.
359. M. Ecclesia sancte Marie de Publico habet I sacerdotem.
360. Ecclesia sancti Benedicti de Clausura habet sacerdotem et clericum.
361. Ecclesia sante Martini de Panarella habet I sacerdotem.
362. Ecclesia sante Barbare habet I sacerdotem.
363. M. Ecclesia sancte Marie de Criptapincta habet I sacerdotem.
364. Ecclesia santi Sebastiani de via Papae habet I sacerdotem.
365. Monasterium sante Marie in Julia habet moniales XI.
366. Ecclesia santi Valentini habet I sacerdotem.
367. Ecclesia sancti Nicolai de Mellinis habet I sacerdotem.
368. Ecclesia sancti Nicolai de Calcarario habet sacerdotem et clericum.
369. P. Ecclesia sancti Laurenti de Calcarario habet I sacerlotem.
370. Ecclesia santi Salvatoris de Gallia de Calcarario non habet servitorem.
371. Ecclesia sancte Lucie de Calcarario habet sacerdotem et clericum.
372. Eeclesia sancti Blasii de Oliva habet saeerdotem et clericum.
373. P. Ecclesia sancti Salvatoris de Iulia habet I sacerdotem.
374. Ecclesia sancti Salvatoris de Sorrata habet sacerdotem et clericum.
375. Ecclesia sancti Leonardi de Albis habet I sacerdotem.
376. Ecclesia sancti Angeli in Foro Piscium diaconia cardinalis habet VIII clericos.
377. P. Monasterium sante Marie de Maxima habet moniales XII.
378. Ecclesia sancti Stephani de Maxima non habet servitorem.
379. M. Ecclesia sancte Marie in Campitello habet sacerdotem et clericum.
380. M. Ecclesia sancte Maria in Curte habet sacerdotem et clericum.
381. Ecclesia sancti Ioannis de Mercato habet I sacerdotem.
382. Ecclesia sancti Blasii de Mercato habet I sacerdotem.
383. Ecclesia sancti Nicolai de Fanariis habet I sacerdotem.
384. Ecclesia sancti Andree de Funariis habet sacerdotem et clericum.
385. M. P. Ecclesia sante Marie de Guinizo habet sacerdotem et clericum.
386. P. Ecclesia sancti Laurenti de Bascis habet I sacerdotem.
387. M. P. Ecclesia sancte Marie de Macello habet I sacerdotem.
388. P. Ecclesia sancti Nicolai de Macello habet I sacerdotem.
389. Ecclesia sancti Ioannis de Insula habet V clericos in totaliter, est destructa.
390. Ecclesia sancti Salvatoris de Curtis habet V clericos.
391. Ecclesia sancte Bonose habet I sacerdotem.
392. Ecclesiam sancte Agathe habet I sacerdotem.
393. Ecclesia sancti Crisogoni titulus presbiteri cardinalis habet VIII clericos.
394. P. Ecclesia sancti Stefani Rapigranu habet I sacerdotem.
395. Ecclesia sancte Rufine habet I sacerdotem.
396. M. Ecclesia sancte Murie in Transtiberim titulus presbiteri Cardinalis habet XII canonicos.
397. Ecclesia sancti Calixti habet IIII clericos.
398. Ecclesia sanctorum Quadraginta habet I sacerdotem.
399. Ecclesia sanctorum Cosme et Damiani est monasterium habet monialea XXXVI et sunt Ordinis sancte Clare habent etiam Fratres Minores II.
401. P. Ecclesia santi Ioannis Mica Aurea habet I sacerdotem.
402. Ecclesia sancti Angeli in Ianiculo habet I sacerdotem.
403. P. Ecclesia sancti Petri Montis Aurei habet Fratres Ordinis sancti Petri de Morrone VIII.
404. Monasterium santi Pancratii habet XXXV moniales Ordinis Cistercensium.
405. Ecclesia santi Laurentii habet I sacerdotem.
406. Ecclesia sancti Blasii habet I sacerdotem.
407. Ecclesia sancti Iohannis de Porta habet I sacerdotem.
408. Ecclesia sancti Silvestri habet I sacerdotem.
409. Ecclesia santi Leonardi [de Pitignano] habet I sacerdotem.
410. Ecclesia santi Iacobi habet fratres Silvestrinos XX.

In supradicta tertia parte est una ecclesia patriarchalis; item tituli presbiterorum cardinalium III; item una ecclesia diaconi cardinalis; item una capella papae; item loca monachorum et religiosorum IIII; item monasterium monialium IIII; item sex capelle collegiate de tribus, quatuor et quinque canonicis; item capelle parrocchiales LXVIII inter est una destructa et tres que non habent servitores. Summa praedictarum ecclesiarum tertie partis LXXXVIII.


Summa omnium summarum ecclesiarum patriarchalium V.
Summa titulorum presbiterorum cardinalium XXVII.
Summa ecclesiarum diaconorum cardinalium XVIII.
Summa omnium locorum religiosorum et monachorum XXVIII.
Summa omnium monasteriorum monialum XVIII.
Summa omnium hospitalium XXV.
Summa omnium capellarum papalium XI.
Summa omnium capellarum collegiatarum de tribus, quatuor, quinque et sex canonicis XXI.
Summa omnium ecclesiarum parrochialium de uno vel duobus clericis CCLXI, de quibus XLIIII non habent servitores et XI sunt funditus destructe et multe alie in parietibus, tectis, hostiis et aliis rebus necessariis ad cultum divinum defecerunt et defeciunt tota die pro malitia servientium, quarum reparatione infinitus thesaurus non sufficiet ad reparandam ut prius fuerunt.
Ecclesia Lateranensis non est inter praedictas, nec etiam ecclesia sancte Marie supra Minervam de cuius testudine versus turrim jordanescam satis dubitatur, nisi excontri qui incepti sunt perficiantur, et possent perfici secundum dictum magistrorum pro ducentis florenis auri.
Summa omnium ecclesiarum predictaram CCCCXIIII.
In supradictis omnibus ecclesiis sunt clerici seculares DCCLXXXV; item religiosi CCCXVII; item abbates VIII et monachi CXXVI; item moniales CCCLXX; item hospitalari seu servitores hospitalium LXXXXVII.
Summa omnium predictorum tam marium quam feminarum MDCCCIII.
Summa omnium reclusarum sive incarceratarum urbis CCLX.
In suddictis ecclesiis, de clericis, religiosis, et monachis inveniuntur plures et pautiores residentes secundum tempora que posuerunt.
Tamen sicut inveni ita posui.
Iste sunt…
[il testo è mutilo]

 

 

 


inizio pagina | home page | mappa del sito (indice generale) | ricerca nel sito | disclaimer & credits | mail